Blog


Zakapslowane! Od dwóch stuleci…

Czy zastanawiałeś się nad tym… skąd wzięły się kapsle i dlaczego mają akurat 21 ząbków? Ich historia, tak jak wielu innych niezwykłych odkryć, sięga XIX wieku – czasów rewolucji przemysłowej. Nawet, jeżeli nie jesteśmy birofilami i nie zbieramy kolekcjonersko kapsli, warto sięgnąć do przeszłości przedmiotu, który jest tak powszechnie używany.

Wynalazca

Zanim wynaleziono kapsel, butelki były zamykane korkiem lub – w późniejszych czasach – zamknięciem pałąkowym, które sprawdzało się w przypadku napojów zawierających gaz. Sama konstrukcja była jednak skomplikowana, a przy tym kosztowna w produkcji. Poszukiwano więc prostych sposobów na zamknięcie butelki.

Wśród wielu pomysłów, strzałem w dziesiątkę okazał się wynalazek irlandzkiego emigranta Williama Paintera. Wymyślił on zamknięcie w postaci metalowego krążka z ząbkami obejmującymi szyjkę butelki. Po wielu próbach ustalił, że najlepiej sprawdza się kapsel posiadający 24 ząbki, korkową wyściółkę i papierową uszczelkę. I właśnie taki model został przez Paintera opatentowany w 1892 roku.

Prosta konstrukcja, szczelność i wytrzymałość na wysokie ciśnienie zapewniła kapslowi Paintera pozycję lidera na ówczesnym rynku i przyniosła wynalazcy fortunę. Firma, którą założył, Crown Holdings Inc. jest do dzisiaj jednym z największych na świecie producentów zamknięć koronowych, jak fachowo nazywa się kapsle.

 

Ząbki

Kapsle Paintera miały 24 ząbki. Okazało się, że ta właśnie liczba wypustek najlepiej obejmuje szyjkę butelki i zapewnia jej szczelność. Jeżeli przyjrzymy się jednak współczesnym kapslom, okaże się, że mają one 21 ząbków. Trzy ząbki pierwotnego kapsla zniknęły w czasach automatyzacji procesu zamykania butelek. Maszyny często zacinały się, a redukcja liczby zębów okazała się tu pomocna. Drugim powodem było wynalezienie w latach trzydziestych XX wieku tańszych w produkcji kapsli cynowych. Aby obejść patent Paintera, zmieniono wygląd zamknięcia.

Kompromis pomiędzy szczelnym przyleganiem kapsla a liczbą ząbków został przypieczętowany w latach sześćdziesiątych XX wieku w Niemczech. Tamtejszy instytut normalizacji szczegółowo określił średnicę kapsla na 26,75 mm i 21 ząbków. Do dziś butelki o pojemności 0,33 l i 0,5 l ze znormalizowaną konstrukcją szyjki butelki kapslowane są zamknięciem koronowym zgodnym z normą DIN 6099. Do butelek o większym obwodzie szyjki (np. piw belgijskich) stosuje się kapsle z 22 ząbkami, a kapsle typu twist off mogą mieć ich nawet do 29.

 

Kolekcje

Kapsle są popularnym przedmiotem kolekcjonerskim, a rekordzista posiada ich ponad 270 tys.! Zazwyczaj zbieracze interesują się kapslami browarniczymi, szukając wyjątkowych i niepowtarzalnych egzemplarzy do swoich kolekcji.

Producenci napojów wykorzystują powierzchnię kapsli jako dodatkowy nośnik reklamy. Dzięki temu nawet nie widząc butelki, jesteśmy w stanie rozpoznać markę zakapslowanego napoju. A my, mimo upływającego czasu… nie wyobrażamy sobie butelki z napojem zamkniętej w inny sposób niż za pomocą kapsla.

Wróć

Zapraszamy do współpracy!

Poznaj naszą ofertę
Skontaktuj się z nami